عدسی مخازن

انواع عدسی مخزن ، معرفی کامل انواع هد مخزن، کاربردها، مزایا و تفاوت 

        عدسی مخزن چیست؟

عدسی مخزن قطعه‌ای فلزی است که در دو انتهای مخازن تحت فشار یا مخازن ذخیره نصب می‌شود. این قطعه معمولاً از ورق فولادی با استفاده از پرس، اسپینینگ یا فرمینگ گرم و سرد تولید می‌شود.
استفاده از عدسی باعث می‌شود فشار داخلی به صورت یکنواخت در سطح مخزن توزیع شود و احتمال تغییر شکل یا شکست کاهش یابد.

در ساخت مخازن تحت فشار، یکی از مهم‌ترین قطعات، عدسی مخزن (Tank Head) است. عدسی‌ها به عنوان درپوش انتهایی مخازن، نقش مهمی در تحمل فشار، افزایش استحکام سازه و توزیع یکنواخت تنش‌ها دارند.
انتخاب نوع مناسب عدسی به فشار کاری، نوع سیال، استاندارد طراحی، ضخامت ورق و هزینه ساخت بستگی دارد.
در این مقاله با انواع عدسی مخزن، ویژگی‌ها، کاربردها و تفاوت‌های آن‌ها آشنا می‌شوید.

انواع عدسی

1-عدسی نیم‌کروی(Spherical or Hemispherical Heads)

عدسی نیم‌کروی از نظر استحکام بهترین نوع عدسی محسوب می‌شود. شکل کاملاً کروی آن باعث می‌شود فشار داخلی به صورت یکنواخت در تمام سطح پخش شود و تنش‌های موضعی به حداقل
این نوع عدسی به روش های سرد و گرم قابلیت ساخت دارد 

در روش گرم با استفاده از کوره و پرس ورق به شکل نیم کره در می آید

در روش سرد ورق بعد از پرسکاری  و لبه زنی به شکل نیم کره در می آید

در سایز های بزرگ، عدسی را با تکه های ورق که بهم متصل شده اند   می سازند که به آن گلبرگی گفته می شود.

روش گرم

روش سرد و عدسی گلبرگی

مزایا:

تحمل فشار بسیار بالا_توزیع یکنواخت تنش_ضخامت مورد نیاز کمتر نسبت به سایر عدسی ها

مناسب برای فشار های بالا

کاربرد ها:

مخازن تحت فشار از قبیل  اکسیژن  lpg cng    _     دیگ بخار_مبدل حرارتی
صنایع دارویی   _    صنایع غذایی    _     نفت و گاز و پتروشیمی

معایب

هزینه ساخت بالا .

در روش سرد  زمان زیادی برای ساخت نیازمند است.

هنگام نصب بر روی مخزن  فضای بیشتری نسبت به عدسی های دیگر نیاز دارد.

عدسی بیضوی  ، الپتیکال  Semi-Eliptical Heads (2:1) Eliptical or Ellipsoidal Heads (1.9:1)

عدسی بیضوی یا الپتیکال رایج‌ترین نوع عدسی در صنایع تحت فشار است. نسبت استاندارد آن ۲ به ۱ بوده و بهترین تعادل بین مقاومت، وزن و هزینه را ایجاد می‌کند. 

عدسی الپتیکال با برش ورق فولادی، فرم‌دهی توسط پرس هیدرولیک یا اسپینینگ و فلنج‌زنی لبه‌ها تولید می‌شود تا شکل استاندارد خود را به دست آورد. همچنین در ضخامت های بالا نیز به روش گرم قابل تولید است بصورتی که ورق بعد از گرم شدن در کوره با پرس کاری  با قالب مخصوص  به شکل عدسی در می آید.

عدسی الپتیکال در ابعاد بزرگ  نیز مانند عدسی نیم کره ای بصورت گلبرگی ساخته می شوند.
در پایان، عدسی کالیبره شده و پس از انجام کنترل‌های ابعادی و کیفی، برای استفاده در ساخت مخازن تحت فشار آماده می‌شود.

مزایا
مقاومت بالا در برابر فشار    _    قابلیت جوشکاری عالی    _    
هزینه ساخت مناسب   _    صرفه جویی در زمان
کاربردها
مخازن تحت فشار_مخازن ذخیره_دیگ بخار_مبدل حرارتی_صنایع دارویی_صنایع غذایی_نفت ،گاز و پتروشیمی